Kinh Tạng Nam Truyền
Tăng Chi Bộ Kinh (Anguttara Nikāya)

KINH KALAMA

Kālāma Sutta - Bài kinh về sự tự do tư duy
Bối cảnh: Khi Đức Phật đi đến thị trấn Kesaputta của dân chúng Kālāma, người dân ở đây đã bày tỏ sự hoang mang trước rất nhiều giáo thuyết trái ngược nhau của các vị sa-môn, bà-la-môn. Đức Phật đã ban cho họ bài giảng về tiêu chuẩn để tiếp nhận và kiểm chứng một niềm tin hay giáo lý.
☸

Tôi nghe như vầy. Một thời Thế Tôn đi hành hóa cùng với đại chúng Tỷ-kheo, đi đến một thị trấn của dân chúng Kālāma tên là Kesaputta. Các người Kālāma ở Kesaputta nghe tin sa-môn Gotama đã đến, bèn tìm đến đảnh lễ và bạch với Thế Tôn:

— Bạch Thế Tôn, có một số sa-môn, bà-la-môn đến Kesaputta. Họ truyền giảng và làm sáng tỏ giáo lý của họ, nhưng lại chê bai, khinh mẫn và tàn phá giáo lý của người khác. Rồi lại có những sa-môn, bà-la-môn khác đến, họ cũng làm tương tự. Bạch Thế Tôn, chúng con có sự hoang mang, có sự nghi ngờ: Trong số các vị sa-môn, bà-la-môn ấy, ai nói thật, ai nói dối?

Thế Tôn phán bảo người Kālāma:

— Này các Kālāma, sự hoang mang của các người là phải, sự nghi ngờ của các người là phải. Trong một điểm đáng hoang mang, sự nghi ngờ đã khởi lên.

10 Tiêu chí không vội tin mù quáng:
  1. Chớ vội tin vì điều đó thường được nghe đi nghe lại.
  2. Chớ vội tin vì điều đó theo truyền thống.
  3. Chớ vội tin vì điều đó được đồn đại lan truyền.
  4. Chớ vội tin vì điều đó được ghi chép trong kinh điển.
  5. Chớ vội tin vì điều đó phù hợp với lý luận hình thức.
  6. Chớ vội tin vì điều đó phù hợp với định kiến hay quan điểm của mình.
  7. Chớ vội tin vì thấy năng lực hay vẻ ngoài uy tín của người nói.
  8. Chớ vội tin vì dựa vào sự suy đoán cá nhân.
  9. Chớ vội tin vì người nói có vẻ có thẩm quyền.
  10. Chớ vội tin vì nghĩ rằng: "Vị Sa-môn này là thầy của chúng ta."

Này các Kālāma, khi nào tự mình biết rõ:

"Các điều này là bất thiện, các điều này là có lỗi, các điều này bị người trí chê trách, các điều này nếu thực hiện và chấp nhận sẽ dẫn đến hại chịu, khổ đau" — thì này các Kālāma, các người hãy từ bỏ chúng.

Và khi nào tự mình biết rõ:

"Các điều này là thiện, các điều này là không có lỗi, các điều này được người trí khen ngợi, các điều này nếu thực hiện và chấp nhận sẽ dẫn đến an lạc, hạnh phúc" — thì này các Kālāma, các người hãy đạt đến và an trú.

Khi các người sống quan sát và thực hành như vậy, tâm không có tham, không có sân, không có si, sáng suốt, tỉnh giác, tâm ấy được giải thoát khỏi sự căm hờn và Oán thù.

☸